#uMnieDziała: Beata Rogalska
Data publikacji: 13.08.2025#uMnieDziała to rozmowy z ludźmi, którzy ogarniają pracę z młodzieżą. Te same pytania, różne odpowiedzi – każda to inna historia, inne doświadczenia i cenne lekcje. Bo nie musisz wszystkiego odkrywać od zera. Zobacz, co działa – i weź z tego coś dla siebie.
🧔♀️ Kim jest Beata?
Od 17 lat jestem zawodowo związana z Gminną Biblioteką Publiczną w Krypnie. Ukończyłam pedagogikę przedszkolną i wczesnoszkolną, informację naukową i bibliotekoznawstwo oraz studia podyplomowe Menedżer kultury. Jestem Stypendystką Konkursu im. Olgi Rok oraz Stypendystką Marszałka Województwa Podlaskiego.
Jako aktywna członkini Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich oraz Stowarzyszenia Labib, jestem silnie osadzona w środowisku bibliotekarskim i animacyjnym.
Działam na rzecz dzieci, młodzieży, ale też pozostałych mieszkańców naszej gminy. Jestem inicjatorką i koordynatorką wielu projektów realizowanych przy Gminnej Bibliotece Publicznej w Krypnie, często we współpracy z młodzieżą i finansowanych ze źródeł zewnętrznych, w tym z programu Równać Szanse.
Projekty te dotyczyły różnorodnych tematów, od street artu i parkouru, poprzez ekologię, aż po teatr, taniec i lokalną historię. W Programie Równać Szanse realizowaliśmy projekty z małych i dużych grantów, fora lokalne, konkurs na projekty modelowe a także byliśmy parterem dla innych organizacji. W sumie mamy za sobą 15 różnych projektów RS.
📣 Jak i gdzie znajdujesz młodzież do działań? Co Ci się sprawdza w rekrutacji?
Szkoła to naturalne środowisko, gdzie docieram do wielu młodych ludzi poprzez spotkania informacyjne, plakaty, a także współpracę z nauczycielami, biblioteką szkolną.
To właśnie w bibliotece szkolnej zorganizowałam nabór do projektu „Młodzieżowy BiblioRap”, w formie castingu. Ogromnie szczęśliwa byłam w momencie, gdy po przesłuchaniach i rozmowach młodzi skupili się wokół listy osób, które dostały się do projektu. To był znak, że to, co robimy i jak to robimy, ma duże znaczenie dla młodych.
Zawsze podkreślam, że warto przede wszystkim rozmawiać, dowiadywać się więcej o młodych. W ten sposób jest nam po prostu łatwiej do nich docierać.
Zadowoleni uczestnicy naszych poprzednich projektów często polecają nas swoim znajomym.
Natomiast jedną z najskuteczniejszych form rekrutacji jest to, że młodzi rekrutują się sami. To młodzi piszący wniosek odpowiadają za zebranie grupy. Nikt lepiej nie zachęci młodzieży niż sama młodzież.
W rekrutacji sprawdza mi się przede wszystkim autentyczność i jasne komunikowanie korzyści płynących z udziału w projekcie. Młodzież chce wiedzieć, co zyska, jakie umiejętności rozwinie, jaką realną zmianę może wprowadzić.
Ważne jest, aby pokazać, że ich głos się liczy i że będą mieli realny wpływ na działania. Podkreślamy atmosferę współpracy, możliwość poznania ciekawych ludzi i zdobycia cennego doświadczenia.
🤝 Jak włączasz młodzież w planowanie i podejmowanie decyzji w projekcie?
Włączanie młodzieży w planowanie i podejmowanie decyzji to dla mnie fundament udanego projektu.
Robimy to już od samego początku projektu, bo w trakcie pisania wniosku. Jeśli bierzesz udział w czymś od początku, twoje zdanie jest brane pod uwagę, twoje pomysły mają szansę na realizację, to dużo chętniej wchodzisz w to i się z tym utożsamiasz. Dla mnie każdy głos jest ważny.
A w trakcie projektu? Każde działanie omawiamy, dzielimy obowiązkami. Jeśli ktoś sobie z czymś nie radzi, to może śmiało poprosić o wsparcie resztę zespołu.
Oddaję młodzieży odpowiedzialność za konkretne elementy projektu, np. organizację wydarzenia. Nie zawsze jest to zrealizowane po mojej myśli, ale sztuką jest zrobienie kroku w tył i danie szansy młodym ludziom. Szansy na sukces, ale i na porażkę, bo zarówno sukces, jak i porażka mogą nas wiele nauczyć.
🚀 Jak zaczynasz projekt z młodzieżą? Co jest dla Ciebie najważniejsze na starcie?
Rozpoczęcie projektu z młodzieżą to kluczowy moment. Najważniejsze na starcie jest budowanie relacji i poczucia bezpieczeństwa.
Chcę, aby młodzi ludzie czuli się komfortowo, swobodnie wyrażali swoje opinie i mieli pewność, że są wysłuchani. Dlatego mocno stawiam na integrację, poznawanie się, rozmowę.
Budowanie atmosfery zaufania i otwartości to niezwykle ważne elementy projektu. Bez tego nie pójdziemy dalej, a nawet jeśli pójdziemy, to skupimy się tylko na produktach, odhaczymy zadania. Nie damy jednak przestrzeni na realną współpracę, wyciąganie wniosków, naukę odpowiedzialności.
A przecież właśnie te elementy są tak istotne z puntu rozwoju młodej osoby – poczucie bezpieczeństwa, przynależności, zrozumienia i wysłuchania, nauka umiejętności współpracy czy brania odpowiedzialności za swoje decyzje.
💙 Co robisz, żeby zbudować dobre relacje z młodzieżą i zyskać ich zaufanie?
Myślę, że dobrych relacji nie zbudujemy raz na zawsze. Jeśli młody człowiek nam zaufa, to musimy zadbać o to, żeby tego zaufania nie stracić.
Dlatego ważna jest szczerość, brak obietnic bez pokrycia, umiejętność słuchania bez oceniania, autentyczność, ale też konsekwencja. Nie stajemy się przecież kolegą czy koleżanką, ale stajemy się osobą wspierającą, znaczącą, przewodnikiem.
Budowanie więzi to nie wieczny uśmiech, to czasem szczere powiedzenie wprost tego, co nas irytuje. To czasem tupnięcie nogą. W żadnej relacji nie jest zawsze kolorowo.
Grunt to autentyczność, wspierająca postawa.
👐 Jak radzisz sobie z “trzymaniem rąk z tyłu” i dawaniem młodym przestrzeni do samodzielności i popełniania błędów gdy korci Cię, żeby robić coś za nich?
Przyznaję, że miałam z tym ogromny problem.
Pewnie z poczucia odpowiedzialności za realizację projektu. Z czasem nauczyłam się odpuszczać, towarzyszyć, patrzeć przez szybę, obserwować. Wkraczać tylko w sytuacjach kryzysowych, nie gasić wszystkich pożarów.
Pokazać młodym, że to jest ICH odpowiedzialność, ICH projekt, ICH relacje. I to oni mają o to zadbać. Myślę, że to się udaje, gdy mamy jasno postawione granice i jesteśmy w tym konsekwentni.
Często stosuję metodę odwróconej burzy mózgów, żeby pokazać młodzieży, że każde działanie niesie za sobą ryzyko. Gdy są przygotowani na wszystko, mają plan B w razie awarii, to jest im łatwiej samodzielnie wszystko ogarniać. Jeśli coś jednak nie wychodzi, to mają lekcję na przyszłość.
Pozwalajmy popełniać błędy! My też wiele błędów popełnialiśmy! I co? Uczyliśmy się na nich. Nie zawiązujmy młodzieży butów, bo gdy będą musieli zrobić to sami, to poplączą się im sznurówki. Dajmy im przestrzeń do nauki, nawet jeśli musieliby upaść 100 razy.
Jest sporo projektów, które realizowaliśmy, bo właśnie tego chciała młodzież, mimo że mi dany temat był zupełnie obcy. I to były mega projekty! Pewnie dlatego, że nie byłam w żadnym stopniu ekspertką w tych dziedzinach (np. fire show), więc nawet jeśli kusiłoby mnie wejście w działanie, to nie miałabym ku temu możliwości.
I chyba właśnie one nauczyły mnie stać z boku i się przyglądać.
🪫 Co robisz, gdy widzisz, że grupa traci energię do działania i projekt zaczyna “siadać”?
Staram się zrozumieć przyczynę spadku energii. Jaki jest na to sposób? Rozmowa, rozmowa i jeszcze raz ROZMOWA. Nie wymyślajmy dziesięciu scenariuszy. Rozmawiajmy, poznajmy przyczyny tego stanu i jakie potrzeby się za tym kryją.
Czy to zmęczenie, brak motywacji, poczucie braku postępów, konflikty w grupie, a może po prostu nuda? Czasem wystarcza zmiana dynamiki w pracy – roszady w grupach roboczych.
Czasem okazuje się, że pojawia się konflikt. Czasem porażka sprowadza grupę do parteru i musimy to przegadać i wyciągnąć wnioski. Często potrzebujemy wsparcia od grupy, pochwalenia się wzajemnie za nawet drobne aktywności. Czasem wprowadzamy dodatkowe elementy integracyjne, żeby na chwilę odpocząć od działań.
Wielokrotnie wracamy do punktu wyjścia – przypominamy sobie nasze cele, zastanawiamy się czy idziemy w dobrą stronę. Kluczem do sukcesu jest UWAŻNOŚĆ.
😡 Jak sobie radzisz, gdy w grupie pojawią się konflikty?
Temat rzeka, ale tylko SPOKÓJ nas uratuje 😊
Chyba najważniejsze jest odpowiednie zareagowanie na konflikt i na tyle szybka reakcja, żeby drobiazgi nie eskalowały do poziomu konfliktów zbrojnych.
Wiemy, że młodzież wiele rzeczy postrzega inaczej. Dlatego staram się aktywnie słuchać, sprawdzać czy dobrze rozumiem, na czym polega konflikt. Szukamy wspólnie rozwiązań.
Często konflikty są następstwem niezrealizowanej potrzeby. Dlatego przede wszystkim pytam o to, czego w tej sytuacji potrzebują, co możemy zrobić, żeby nadal wspólnie realizować projekt.
Koncentrujmy się na problemie, nie na pojedynczych osobach. Koncentrujmy się na faktach, nie na wyobrażeniach czy opiniach. Rozmawiajmy o tym, co nam to robi, jak się z tym czujemy.
🌍 Jak dbasz o to, żeby być na bieżąco ze światem młodzieży?
Chyba się nie da. Świat pędzi tak szybko i zmienia się tak dynamicznie, że tylko bycie wśród młodych może nam pomóc.
Przede wszystkim uważnie słucham młodych ludzi, z którymi pracuję. Dowiaduję się o ich zainteresowaniach, trendach, problemach, z jakimi się mierzą.
Śledzę popularne platformy społecznościowe, trendy w muzyce, filmach, serialach, grach.
Nie chodzi o to, żeby stać się „cool”, ale żeby zrozumieć ich język i kontekst. Staram się też być otwarta na nowe pomysły i perspektywy, nawet jeśli różnią się od moich własnych.
🔥 Jak dbasz o swoją energię w pracy z młodzieżą? Co robisz, żeby się nie wypalić, skąd czerpiesz siłę do działania?
Praca z młodzieżą jest niezwykle satysfakcjonująca, ale też wymagająca energetycznie.
Mam bliskich, z którymi mogę porozmawiać o swoich trudnościach i radościach. Pomagają mi spojrzeć na swoją pracę z innej perspektywy i radzić sobie z wyzwaniami. Uczę się też od młodzieży. Ich energia, entuzjazm i świeże spojrzenie na świat często mnie inspirują i dodają mi siły. Wiem też, że praca z młodzieżą daje mi poczucie sensu. Widzę ich zmiany, otwieranie się, nabieranie odwagi.
To jest świetne uczucie, bo widzę namacalnie, jak zmienia się ich świat.
🎓 Gdybyś miała dać 3 rady osobie, która zaczyna pracę z młodzieżą, co by to było?
Tylko trzy? 😉
💙 Pamiętaj, że w czasie projektu będzie trzeba zrobić wiele stop-klatek: przy spadku energii, przy konfliktach, itp. I jest to całkowicie normalne! Chwila na zatrzymanie, spojrzenie wspólnie z grupą na projekt z boku jest potrzebna.
💙 Bądź autentyczny/a. Młodzież doskonale wyczuwa nieszczerość. Bądź sobą, buduj relacje oparte na zaufaniu i pamiętaj, że zmiana wymaga czasu.
💙 Słuchaj uważnie! Młodzi ludzie mają wiele do powiedzenia i unikalne perspektywy. Stwórz im przestrzeń do wyrażania opinii i bądź otwarty na ich pomysły. Rozmawiaj, obserwuj, ciesz się zmianą i zachowaj spokój! 😊
👀 Sprawdź poprzednie rozmowy:
👉 #1: Natalia Wolko-Stempniewicz
👉 #2: Kamil Zbietka
👉 #3: Marta Rogalewska
👉 #4 Jowita Wójcik-Zielińska
👉 #5 Andrzej Kosmowski
👉 #6 Marta Kołak
👉 #7 Anna Madejska
👉 #8 Edyta Dziudzik